Altin Torba, Author at JETA E VËRTETË - FETVA DHE STUDIME ISLAME

SHTYLLAT-DETYRIMET E HAXHIT-UMRES

Numri i fetvasë: 435 SHTYLLAT-DETYRIMET E HAXHIT-UMRES

Kategoria: SHTYLLAT-DETYRIMET E HAXHIT-UMRES

SHTYLLAT-DETYRIMET E HAXHIT-UMRES

yetje: SHTYLLAT-DETYRIMET E HAXHIT-UMRES

A mund të na tregoni në mënyrë të përmbledhur se cilat janë shtyllat (ruknet) dhe detyrimet (vaxhibetet) e haxhit dhe umres?

Përgjigjja: SHTYLLAT-DETYRIMET E HAXHIT-UMRES

Falënderimi absolut i takon Allahut! Mëshira, lavdërimi edhe paqja qofshin mbi të Dërguarin e Allahut!

Në kuadrin e kryerjes së ritualeve madhështore islame të haxhit dhe të umres, nga juristët muslimanë është trajtuar çështja e shtyllave dhe detyrimeve të haxhit e të umres, si vijon:

Shqyrtimi i parë: Shtyllat dhe detyrimet e haxhit
Parashtresa e parë: Shtyllat e haxhit
Sipas mendimit të shumicës së juristëve muslimanë, haxhi ka katër shtylla:
1. Ihrami (Nisja e qëllimshme e ritualit)
Ihrami, përbën qëllimin për të hyrë në ritualin e haxhit; për ihramin ka kohë të caktuar (cak ritual kohor) që njihet me termin “muajt e haxhit”, si dhe ka vend të caktuar (cak ritual vendor).
2. Qëndrimi në (territorin e quajtur) Arafat (është shtyllë e haxhit)
Koha e këtij qëndrimi fillon në mesditën (zenitin) e ditës 9 Dhul-Hixhe (sipas shumicës së juristëve muslimanë) dhe zgjat deri në agimin e ditës së kurbanit (10 Dhul Hixhe), teksa medh’hebi hanbeli është i mendimit se kjo kohë fillon në agimin e ditës 9 Dhul Hixhe. Kushdo që qëndron në Arafat në këtë kohë, qoftë edhe për një kohë të shkurtër, kudo qoftë në zonën e Arafatit, e ka arritur këtë qëndrim (pra e ka kryer këtë shtyllë).
3. Tavafi (Rrotullimi rreth Qabes) i ifadas
Tavafi i ifadas (quajtur ndryshe tavafi i vizitës / haxhit) është vlerësuar konsensualisht si shtyllë e domosdoshme e haxhit dhe koha e tij fillon pas qëndrimit në Arafat dhe atij në Muzdelife dhe vijon pa një fund fiks (sipas shumicës së juristëve muslimanë), pra personi që nuk e ka bërë atë mbetet peng i tij ashtu që ky tavaf i mbetet detyrim lënësit të tij për aq kohë sa është gjallë.
4. Ecja ndërmjet (kodrinës së) Safas dhe (kodrinës së) Mervas
Kjo ecje quhet “seaji i haxhit” dhe është shtyllë e haxhit (sipas shumicës së juristëve muslimanë); koha e kësaj ecje për personin që kryen ritualin e llojit “temetu’u” është pas qëndrimit në Arafat dhe Muzdelife dhe pas tavafit të ifadas; ndërsa sa i përket personit që kryen ritualin e llojit “kiran” dhe “ifrad”, ata e kanë seajin pas tavafit të kudumit (mbërritjes).
– Kësisoj, pa këto katër shtylla (ihramin, qëndrimin në Arafat, tavafin e ifadas dhe seajin ndërmjet Safas dhe Mervas), (pa to) haxhi nuk është i vlefshëm dhe lënia e çdonjërës prej tyre nuk mund të përforcohet (kompensohet) me anë të therorit (therjes së hedjit / kurbanit në Qabe) apo diçkaje tjetër veç kësaj, porse këto katër shtylla duhet të kryhen patjetër dhe po kështu kryerja e tyre sipas një rendi të caktuar është kusht i domosdoshëm për vlefshmërinë e tyre (më konkretisht ihrami kushtëzohet t’u paraprijë të gjitha të tjerave, pastaj vjen qëndrimi në Arafat që duhet të jetë para tavafit të ifadas dhe krahas kësaj vjen edhe kryerja e seajit pas një tavafi korrekt / të vlefshëm (sipas mendimit të shumicës së juristëve muslimanë).

Lexoni më tepër

SHTYLLAT-DETYRIMET E HAXHIT-UMRES Read More »

HAXHI-SIGURIA E RRUGËS-MAHREMI-IDDETI

Numri i fetvasë: 434 HAXHI-SIGURIA E RRUGËS-MAHREMI-IDDETI

Kategoria: KUSHTI I MUNDËSISË-HAXHI E UMRA

HAXHI-SIGURIA E RRUGËS-MAHREMI-IDDETI

yetje: HAXHI-SIGURIA E RRUGËS-MAHREMI-IDDETI

Cili është kuptimi i sigurisë së rrugës, shoqërimit të gruas prej një mahremi (bashkëshortit ose një personi me të cilin i ndalohet përjetësisht martesa) dhe mosqenies së saj në iddet (kohëpritjen para rikurorëzimit); në kuadrin e përmbushjes së aftësisë (si kusht i obligimit të haxhit)?

Përgjigjja: HAXHI-SIGURIA E RRUGËS-MAHREMI-IDDETI

Falënderimi absolut i takon Allahut! Mëshira, lavdërimi edhe paqja qofshin mbi të Dërguarin e Allahut!

Në kuadrin e kushtit të aftësisë (mundësisë) si kusht që ka të bëjë veçmas me obligimin e haxhit, nga juristët muslimanë është trajtuar çështja e sigurisë së rrugës, shoqërimit të gruas prej një mahremi (burri / të ndaluari për martesë) dhe mosqenies së saj në iddet (kohëpritjen para rikurorëzimit), si vijon, si vijon:

Lexoni më tepër

HAXHI-SIGURIA E RRUGËS-MAHREMI-IDDETI Read More »

ÇMIMI MODEL-ZBATIMI I TIJ PËR HAXHIN

Numri i fetvasë: 434 ÇMIMI MODEL-ZBATIMI I TIJ PËR HAXHIN

Kategoria: KUSHTI I MUNDËSISË-HAXHI E UMRA

ÇMIMI MODEL-ZBATIMI I TIJ PËR HAXHIN

yetje: ÇMIMI MODEL-ZBATIMI I TIJ PËR HAXHIN

Cili është koncepti i çmimit model (normal) dhe si mund të zbatohet ky koncept në çështjen e kryerjes së haxhit?

Përgjigjja: ÇMIMI MODEL-ZBATIMI I TIJ PËR HAXHIN

Falënderimi absolut i takon Allahut! Mëshira, lavdërimi edhe paqja qofshin mbi të Dërguarin e Allahut!

Në lidhje me konceptin e “çmimit model (normal)” dhe sesi mund të zbatohet ky koncept në çështjen e kryerjes së haxhit, juristët muslimanë janë shprehur si vijon:

Së pari: Kuptimi i konceptit “çmimi model (normal)“
Me “çmim model (normal)” të diçkaje nënkuptohet: “Vlera e përllogaritur e një sendi, duke marrë parasysh gjithçka që ndikon në këtë, si p.sh.: koha, vendi, vlera, rrallësia etj.”
Në lidhje me këtë fakt, dijetari i shquar musliman Es-Sujuti ka thënë: “[Çmimi model (normal) i diçkaje] Ndryshon sipas vendeve të ndryshme dhe përmbushja e kësaj [norme] është se ky çmim ka të bëjë me veçorinë e kohës së konsiderimit (vlerësimit) ose vendit të tij.”
Juristët muslimanë me termin “çmim (pagim / kompensim) model (normal)” nënkuptojnë çfarë jepet në kompensim të përfitimit të marrë, të vlerësuar dhe përcaktuar nga ekspertët”.

Lexoni më tepër

ÇMIMI MODEL-ZBATIMI I TIJ PËR HAXHIN Read More »

HAXHI-KUSHTI I AFTËSISË FIZIKE-EKONOMIKE

Numri i fetvasë: 433 HAXHI-KUSHTI I AFTËSISË FIZIKE-EKONOMIKE

Kategoria: KUSHTI I MUNDËSISË-HAXHI E UMRA

HAXHI-KUSHTI I AFTËSISË FIZIKE-EKONOMIKE

yetje: HAXHI-KUSHTI I AFTËSISË FIZIKE-EKONOMIKE

Si ndikojnë aftësia fizike dhe ajo ekonomike e një personi të caktuar në kryerjen e ritualit të haxhit?

Përgjigjja: HAXHI-KUSHTI I AFTËSISË FIZIKE-EKONOMIKE

Falënderimi absolut i takon Allahut! Mëshira, lavdërimi edhe paqja qofshin mbi të Dërguarin e Allahut!

Në kuadrin e kushtëzimit të aftësisë (si kusht që ka të bëjë veçmas me obligimin e haxhit), nga juristët muslimanë është trajtuar shqyrtimi i aftësisë (mundësisë) fizike (trupore) dhe asaj financiare (ekonomike) për kyerjen e haxhit, si vijon:

Lexoni më tepër

HAXHI-KUSHTI I AFTËSISË FIZIKE-EKONOMIKE Read More »

HAXHI-LLOJET DHE KUSHTET E AFTËSISË

Numri i fetvasë: 432 HAXHI-LLOJET DHE KUSHTET E AFTËSISË

Kategoria: KUSHTI I MUNDËSISË-HAXHI E UMRA

HAXHI-LLOJET DHE KUSHTET E AFTËSISË

yetje: HAXHI-LLOJET DHE KUSHTET E AFTËSISË

Cilat janë llojet dhe konditat e aftësisë (si kusht i obligimit të haxhit)?

Përgjigjja: HAXHI-LLOJET DHE KUSHTET E AFTËSISË

Falënderimi absolut i takon Allahut! Mëshira, lavdërimi edhe paqja qofshin mbi të Dërguarin e Allahut!

Në kuadrin e kushtëzimit të aftësisë (si kusht që ka të bëjë veçmas me obligimin e haxhit), nga juristët muslimanë është trajtuar shqyrtimi i llojeve dhe kushteve të aftësisë (mundësisë) në lidhje me haxhin, si vijon:

Shqyrtimi i parë: Llojet e aftësisë (si kusht i obligimit të haxhit)
Klasifikimet e aftësisë për kryerjen e haxhit dhe umres janë katër:
Klasifikimi i parë: Personi të jetë i aftë (i mundshëm) fizikisht dhe financiarisht; mendimi konsensual (i të gjithë) dijetarëve muslimanë është se i këtilli e ka detyrim që ta kryejë vetë haxhin dhe umren.
Klasifikimi i dytë: Personi të mos jetë i aftë (i mundshëm) as fizikisht dhe as financiarisht; mendimi konsensual (i të gjithë) dijetarëve muslimanë është se i këtilli nuk e ka detyrim që ta kryejë haxhin dhe umren (pra prej tij hiqet ky obligim).
Klasifikimi i tretë: Personi të jetë i aftë (i mundshëm) fizikisht, por jo financiarisht; të gjithë juristët muslimanë (pa asnjë diskutim) janë të mendimit se i këtilli nuk është i obliguar ta kryejë haxhin dhe umren, përveç nëse kryerja e tyre nuk varet nga paratë, si p.sh. nëse ky person është nga banorët e Mekës dhe nuk e ka të vështirë të dalë në mashair (vendet e ritualeve përkatëse të haxhit / umres).
Klasifikimi i katërt: Personi të jetë i aftë (i mundshëm) financiarisht, por jo fizikisht, për shkak të një paaftësie që nuk mund të eliminohet; i këtilli e ka për detyrë (obligim) ta kryejë haxhin dhe umren duke dërguar dikë (bedel / zëvendës) në vend të tij.

Shqyrtimi i dytë: Konditat (Kushtet) e aftësisë (si kusht i obligimit të haxhit)
Parashtresa e parë: Kushtet e përgjithshme të aftësisë (mundësisë) për burrat dhe gratë
Kushti i parë: Aftësia fizike, e cila përfshin shëndetin fizik dhe aftësinë për të ecur dhe hipur (qëndruar në gjënë a mjetin e transportit).
Kushti i dytë: Aftësia financiare, e cila përfshin furnizimin (për udhëtim), gjënë (mjetin) e transportit dhe shpenzimin (paratë e nevojshme për këtë udhëtim a rrugëtim), që duhet të teprojnë pasi të jetë hequr (llogaritur) borxhi, si dhe shpenzimet dhe nevojat (për përgjegjësitë) themelore të personit (që synon të kryej haxhin).
Kushti i tretë: Aftësia (Mundësia) e sigurisë, gjë me të cilën nënkuptohet siguria rrugore (pra një rrugëtim a udhëtim i parrezikuar).

Parashtresa e dytë: Kushtet e aftësisë (mundësisë) veçanërisht për gratë
Kushti i parë: Mahremi (pra shoqërimi i gruas prej një mashkulli mahrem, që është: bashkëshorti i saj apo çdo mashkull i rritur me të cilin asaj i ndalohet përjetësisht martesa).
Kushti i dytë: Të mos jetë në iddet (kohëpritjen para ri/kurorëzimit).

Allahu e di më mirë. HAXHI-LLOJET DHE KUSHTET E AFTËSISË

Ju ftojmë ta shpërndani këtë postim, që të përhapet dobia e tij dhe së bashku të marrim shpërblimin e publikuesit të fjalës së mirë.

_____ HAXHI-LLOJET DHE KUSHTET E AFTËSISË

HAXHI-LLOJET DHE KUSHTET E AFTËSISË

Lexoni më tepër

HAXHI-LLOJET DHE KUSHTET E AFTËSISË Read More »

HAXHI-PËRKUFIZIMI-DISPOZITA E AFTËSISË

Numri i fetvasë: 431 HAXHI-PËRKUFIZIMI-DISPOZITA E AFTËSISË

Kategoria: KUSHTI I MUNDËSISË-HAXHI E UMRA

HAXHI-PËRKUFIZIMI-DISPOZITA E AFTËSISË

yetje: HAXHI-PËRKUFIZIMI-DISPOZITA E AFTËSISË

Aftësia ka ardhur si kusht që ka të bëjë vetëm me obligimin e haxhit, por cili është përkufizimi dhe cila është dispozita e aftësisë (mundësisë) në këtë kontekst?

Përgjigjja: HAXHI-PËRKUFIZIMI-DISPOZITA E AFTËSISË

Falënderimi absolut i takon Allahut! Mëshira, lavdërimi edhe paqja qofshin mbi të Dërguarin e Allahut!

Në kuadrin e kushtëzimit të aftësisë (si kusht që ka të bëjë veçmas me obligimin e haxhit), nga juristët muslimanë është trajtuar përkufizimi dhe dispozita e aftësisë (mundësisë) në lidhje me haxhin, si vijon:

Lexoni më tepër

HAXHI-PËRKUFIZIMI-DISPOZITA E AFTËSISË Read More »

HAXHI-KUSHTI I LIRISË-PUBERTETIT

Numri i fetvasë: 430 HAXHI-KUSHTI I LIRISË-PUBERTETIT

Kategoria: KUSHTET E OBLIGIMIT-HAXHI E UMRA

HAXHI-KUSHTI I LIRISË-PUBERTETIT

yetje: HAXHI-KUSHTI I LIRISË-PUBERTETIT

Cilat janë kushtet që haxhi të jetë detyrim (obligim) dhe i mjaftueshëm (heqës i detyrimit)?

Përgjigjja: HAXHI-KUSHTI I LIRISË-PUBERTETIT

Falënderimi absolut i takon Allahut! Mëshira, lavdërimi edhe paqja qofshin mbi të Dërguarin e Allahut!

Juristët muslimanë në lidhje me kushtet që haxhi të jetë detyrim (obligim) dhe i mjaftueshëm (heqës i detyrimit) janë shprehur si vijon:

Shqyrtimi i parë: Liria
Parashtresa e parë: Liria është kusht obligues
Liria është kusht për obligimin e haxhit (pra që haxhi të bëhet detyrim), së këtejmi ky i fundit (haxhi) nuk është detyrim për robin (skllavin).

Lexoni më tepër

HAXHI-KUSHTI I LIRISË-PUBERTETIT Read More »

HAXHI-KUSHTI I ISLAMIT DHE MENDJES

Numri i fetvasë: 429 HAXHI-KUSHTI I ISLAMIT DHE MENDJES

Kategoria: KUSHTET E OBLIGIMIT-HAXHI E UMRA

HAXHI-KUSHTI I ISLAMIT DHE MENDJES

yetje: HAXHI-KUSHTET OBLIGUESE-SAKTËSUESE-SHLYESE

Cilat janë kushtet që haxhi të jetë detyrim, i vlefshëm (i saktë) dhe i mjaftueshëm (heqës i detyrimit)?

Përgjigjja: HAXHI-KUSHTI I ISLAMIT DHE MENDJES

Falënderimi absolut i takon Allahut! Mëshira, lavdërimi edhe paqja qofshin mbi të Dërguarin e Allahut!

Juristët muslimanë në lidhje me kushtet që haxhi të jetë detyrim, i vlefshëm (i saktë) dhe i mjaftueshëm (heqës i detyrimit) janë shprehur si vijon:

Shqyrtimi i parë: Islami
Parashtresa e parë: Dispozita e haxhit të bërë nga jobesimtari (jomuslimani)
Haxhi i jobesimtarit (jomuslimanit) nuk është i vlefshëm (i saktë) dhe nuk i bëhet detyrim atij (pasi detyrimi i haxhit nuk ka lidhje / nuk ka të bëjë me jobesimtarin). Edhe nëse ndodh (supozohet) që jobesimtari ta kryejë haxhin, ky i fundit nuk i llogaritet atij (nuk i mjafton / nuk ia heq a shlyen detyrimin e haxhit po qe se jobesimtari pasi e ka kryer haxhin bëhet musliman).

Lexoni më tepër

HAXHI-KUSHTI I ISLAMIT DHE MENDJES Read More »

DISPOZITA BAZË TË HAXHIT-UMRES

Numri i fetvasë: 428 DISPOZITA BAZË TË HAXHIT-UMRES

Kategoria: HAXHI E UMRA-PËRKUFIZIMI-DISPOZITA

DISPOZITA BAZË TË HAXHIT-UMRES

yetje: DISPOZITA BAZË TË HAXHIT-UMRES

A mund të na tregoni disa prej dispozitave kryesore të haxhit dhe umres, si p.sh: dispozitën e haxhit dhe mohuesit të tij, të kryerjes së menjëhershme të haxhit (kur i plotësojmë kushtet) apo vonimit të tij dhe dispozitën e umres e përsëritjes së saj brenda vitit apo të njëjtit udhëtim?

Përgjigjja: DISPOZITA BAZË TË HAXHIT-UMRES

Falënderimi absolut i takon Allahut! Mëshira, lavdërimi edhe paqja qofshin mbi të Dërguarin e Allahut!

Juristët muslimanë në lidhje me dispozitën e haxhit dhe mohuesit të tij, kryerjes së menjëhershme të haxhit dhe vonesës së tij dhe dispozitën e umres e përsëritjen e saj brenda vitit dhe të njëjtit udhëtim, janë shprehur si vijon:

Lexoni më tepër

DISPOZITA BAZË TË HAXHIT-UMRES Read More »